• Wydawnictwo Górnicze Sp. z o. o.
  • ul. Kościuszki 30, 40-048 Katowice
  • tel. 32 428 87 12, 32 428 87 13
  • faks: 32 428 87 00
  • email: wydawnictwo (at) gornicza.com.pl

Wszystkie ceny podane w serwisie zawierają podatek VAT.

Górnicze środowiska odniosły sukces, śląska tradycja została uhonorowana

Barbórka na krajowej liście UNESCO!

Barbórka wpisała się w przestrzeń kulturową górników dzięki przekazom: pokoleniowemu i środowiskowemu
Autor: Maciej Dorosiński
Barbórka wpisała się w przestrzeń kulturową górników dzięki przekazom: pokoleniowemu i środowiskowemu
Utworzono: czwartek, 23 sierpnia 2018
Źródło: Trybuna Górnicza

Starania o wpisanie Barbórki górników węgla kamiennego na Górnym Śląsku na Krajową Listę Niematerialnego Dziedzictwa Kulturowego UNESCO zakończyły się sukcesem. Narodowy Instytut Dziedzictwa pozytywnie zatwierdził sporządzony w Zabrzu wniosek. O tej inicjatywie Trybuna Górnicza i portal netTG.pl pisały od samego początku.

Na tej liście są już m.in. szopkarstwo krakowskie, pochód Lajkonika, sokolnictwo, gwara warmińska, bartnictwo, tradycje weselne z Szamotuł, flisackie tradycje w Ulanowie i koronki koniakowskie.

- Pielęgnowanie tradycji, przekazywanie ich z pokolenia na pokolenie umacnia śląską tożsamość. Aby budować przyszłość, rozwijać samorządy, musimy pamiętać o naszych przodkach. Wpisanie Barbórki na tę prestiżową listę z pewnością zagwarantuje pamięć o górnikach, którzy przez wiele dekad ciężką pracą przyczyniali się do rozwoju całego regionu – podkreśla Małgorzata Mańka-Szulik, prezydent Zabrza.

Prezydent podziękowała osobom i instytucjom uczestniczącym w procesie uhonorowania Barbórki. Doceniła wsparcie i osobiste zaangażowanie abp. Wiktora Skworca, wiceministra energii Grzegorza Tobiszowskiego, przedstawicieli branży górniczej, organizacji kościelnych i stowarzyszeń.

21 kwietnia w Zabrzu depozytariusze, czyli ci, którzy Barbórkę celebrują, świętują i pielęgnują, podpisali wniosek o wpis tego zwyczaju na Krajową Listę Niematerialnego Dziedzictwa Kulturowego UNESCO. Tego dnia w kaplicy św. Barbary, 170 m pod ziemią odprawiona została msza, a po niej w Sztolni Królowa Luiza zorganizowano konferencję „Dziedzictwo niematerialne – lokalna tożsamość – wspólne dziedzictwo”, w której uczestniczyli górnicy, właściciele, dyrekcje i zarządy kopalń, administracja górnicza, duchowieństwo, związki zawodowe, stowarzyszenia, organizacje i samorządy lokalne miejscowości. Konferencja odbyła się pod patronatem Krzysztofa Tchórzewskiego, ministra energii


- Bez względu na to, które elementy Barbórki są dzisiaj bardziej popularne od innych, wszystkie trzeba traktować jako dziedzictwo tego święta, ponieważ niezmiennie jest to dzień świąteczny górników i ich najbliższych. Jest także dziedzictwem Górnego Śląska, elementem tożsamości mieszkańców regionu – mówi Bartłomiej Szewczyk, dyrektor Muzeum Górnictwa Węglowego.

Muzeum pokazało we wniosku wszystkie aspekty kultu św. Barbary, jego różnorodność. Ten dzień tradycyjnie zaczyna się od modlitwy pod obrazem lub rzeźbą świętej na cechowni. Po nim następuje uroczysty przemarsz do kościoła, gdzie odbywa się msza św. Potem uroczystości rodzinne albo udział w karczmie piwnej. W latach 20. XX w. były to głównie spotkania rodzinne, wspólne zabawy. Karczmy piwne pojawiły się dopiero w l. 80.

W projekcie wniosku do Narodowego Instytutu Dziedzictwa czytamy, że Barbórka wpisała się w przestrzeń kulturową górników dzięki przekazom: pokoleniowemu i środowiskowemu. Stanowi nieodłączny element górniczej tożsamości pielęgnowany przy współudziale właścicieli, dyrekcji i zarządów kopalń, lokalnego Kościoła oraz stowarzyszeń, których przedstawiciele są aktywnymi uczestnikami obchodów. Uczestnictwo w uroczystościach daje górnikom nie tylko poczucie wspólnoty, ale także godności zawodowej, bowiem Barbórka ma wymiar zarówno duchowy, jak i zawodowy.

Faktem jest, że obchody Barbórki nigdy nie wygasły, pomimo licznych zagrożeń wynikających ze ścisłego związku przemysłu górniczego z ekonomią i polityką. Zwyczaj ten był często praktykowany wbrew oficjalnej linii politycznej (np. tak w okresie III Rzeszy, jak i w czasach Polski Ludowej), co świadczy o sile przekazu środowiskowego.

Projekty unijne
Czasopisma
Polecamy
Fundacja Rodzin Górniczych zaprezentowała się w sobotę, 8 września, w Katowicach wśród około 60 śląskich stowarzyszeń na IX Festiwalu Organizacji Pozarządowych.

Zostały sieroty i żona w żałobie

Piotrek Holona z Radlina nie pamięta taty-górnika. W lipcu 1993...
Zarząd Jastrzębskiej Spółki Węglowej w miniony poniedziałek zaprezentował dziennikarzom i analitykom sytuację firmy

Ponad miliard złotych zysku

W poniedziałek, 27 sierpnia, Jastrzębska Spółka Węglowa podsumowała pierwsze półrocze...
W Polsko-Australijskim Forum Energetycznym w Sydney, którego inicjatorem był prezydent RP Andrzej Duda, uczestniczyli przedstawiciele firm z branż wydobywczej i energetycznej.

Doceniają nasze osiągnięcia

Górnicze i energetyczne know-how podbija australijski rynek. Jest spore zainteresowanie...
Wiedziałeś, o tym, że używasz starej wersji przeglądarki Internet Explorer? Zaktualizuj przeglądarkę teraz!